De eerste getuigen

Elke kerk in Nederland heeft wortels die verder teruggaan dan de Reformatie, verder dan de middeleeuwen, tot de eerste eeuwen na Jezus. Rooms-katholieken, orthodoxen, protestanten, evangelischen en pinkstergelovigen lezen allemaal dezelfde Bijbel die in die eeuwen werd overgeschreven en uitgelegd. Ze belijden allemaal dat Jezus de Zoon van God is, met woorden die toen gevonden werden. Toch weten veel christenen weinig van de mensen uit die tijd.

Dit boek gaat over acht van hen. Een bisschop die geboeid naar Rome reisde en onderweg brieven schreef. Een oude bisschop in Smyrna die zei dat hij zijn Koning zesentachtig jaar had gediend. Een filosoof die langs alle scholen van zijn tijd ging en bij Jezus uitkwam. Een jonge moeder in Carthago die in de gevangenis een dagboek bijhield. Een Egyptische boerenzoon die alles verkocht en de woestijn in ging. Een bisschop in Alexandrië die vijf keer werd verbannen omdat hij vasthield dat Jezus echt God is. Een leraar uit Noord-Afrika die zijn eigen bekering opschreef. En een Brit die als tiener door rovers naar Ierland werd ontvoerd en er later terugkeerde om het evangelie te brengen.

Over deze periode gaan meer legenden rond dan over welke andere ook. Bij veel van deze mensen kennen we hun leven uit martelaarsverslagen en heiligenlevens, soms eeuwen later opgeschreven. Ik heb steeds geprobeerd te laten zien waar een verhaal vandaan komt: uit hun eigen brieven en boeken, uit iemand die hen kende, of uit een veel latere overlevering. Na elk hoofdstuk staat wat vaststaat, wat alleen uit hun eigen woorden of uit latere verhalen bekend is, en wat onzeker of betwist is. De bronnen staan erbij. Veel van de oude teksten zijn in vertaling gratis online te lezen.