Echt gebeurd!

Helden van dichtbij · verhaal 4

Gerrit en Wilhelmine Polman

drie woorden op een steen

Ongeveer 8 minuten voorlezen

Een kamer in Amsterdam

Het is 29 oktober 1907, en in een huis in Amsterdam zit een klein groepje mensen bij elkaar. Ze bidden samen. Het is geen grote kerk, gewoon een paar huisgenoten.

Al heel lang bidden ze om hetzelfde. Ze hebben verhalen gelezen uit andere landen, waar de Heilige Geest op een bijzondere manier bij mensen kwam. Nu vragen ze God of dat bij hen ook mag gebeuren.

Een van hen is Wilhelmine Polman. En die dag gebeurt het, vertelden zij en haar man later. Wilhelmine begint te spreken in een taal die ze nooit heeft geleerd, en dat heet in tongen spreken. Ze zingt ook en ze profeteert. Profeteren is iets zeggen wat je van God doorkrijgt.

Haar man Gerrit schreef later dat op die dag de pinksterbeweging in Nederland begon. De pinksterbeweging is een groep kerken waar de Heilige Geest heel belangrijk is. Er zijn nu nog steeds veel van die kerken.

Maar hoe kwamen Gerrit en Wilhelmine in die kamer terecht? Het begon bij het Leger des Heils.

Bij het Leger des Heils

Gerrit Polman werd geboren in 1868, en in 1890 ging hij bij het Leger des Heils. Dat is een kerk die werkt als een leger, met uniformen en rangen. Ze helpen arme mensen en vertellen over Jezus. Gerrit werd er officier.

Bij het Leger ontmoette hij Wilhelmine Blekkink. Ze was ongeveer tien jaar jonger dan hij, en ze trouwden.

Bij het Leger des Heils mochten vrouwen preken en leiding geven. Dat was toen heel bijzonder, want in de meeste kerken mocht dat niet. Onthoud dat maar.

Een reis naar Amerika

In Amerika was toen een prediker die veel over genezing sprak: John Alexander Dowie. Hij bouwde zelfs een eigen stad, Zion, vlak bij Chicago.

Gerrit en Wilhelmine waren onder de indruk. In 1902 gingen ze weg bij het Leger des Heils. In oktober 1903 kwamen ze aan in Zion, waar Gerrit ging studeren.

Dowie wees de hulp van dokters af, en daar was veel ophef over. Gerrit dacht daar later anders over. Hij geloofde dat God kan genezen, maar hij was niet tegen dokters.

In januari 1906 werden Gerrit en Wilhelmine teruggestuurd naar Amsterdam. Daar begon het groepje dat bad, met ongeveer 25 mensen. Ze bleven bidden, tot die dag in oktober 1907.

Hoe lang zou jij volhouden met bidden als er niets lijkt te gebeuren?

Spade Regen

In april 1908 begonnen Gerrit en Wilhelmine een blad dat Spade Regen heette. Dat is een oud woord voor late regen, en het komt uit de Bijbel. Daar wacht een boer geduldig op de regen, zodat zijn oogst kan groeien. Voor Gerrit en Wilhelmine betekende het dat God Zijn Geest gaf, vlak voordat Jezus terugkomt.

Kort daarna kwam er een uitnodiging voor een grote bijeenkomst in Sunderland, in Engeland. Wilhelmine zei tegen Gerrit dat hij moest gaan. Zij zou zelf preken als hij weg was.

Dus ging Gerrit, en op 4 juni 1908 sprak hij daar zelf ook in tongen. Hij schreef later dat er een grote kracht van heerlijkheid over hem kwam.

Zij preekte ook

Daarna reisde Gerrit veel, naar Engeland, Duitsland en Zwitserland. Hij werd in heel Europa bekend.

En Wilhelmine? Die preekte als Gerrit weg was, maar soms ook als hij er wel was. Ze sprak op grote bijeenkomsten, in Nederland en in het buitenland. Een kenner schreef later dat zij volledig deelde in het werk van haar man.

Ze was ook verstandig en waarschuwde andere leiders. Je moet niet zomaar alles geloven wat iemand zegt dat van God komt.

Eigenlijk begon alles bij haar. Zij sprak als eerste in tongen. Zij stuurde Gerrit naar Engeland. En zij hield de kerk bij elkaar als hij weg was.

Een kerk in een oude stokerij

De groep groeide. Eerst kwamen ze samen in een oude stal voor renpaarden, die was omgebouwd tot zaal.

In 1911 kochten ze een oud gebouw aan de Kerkstraat in Amsterdam. Vroeger werd daar sterke drank gemaakt, en nu werd het een kerk. Gerrit en Wilhelmine gingen er boven wonen.

Op 30 december 1911 legde Wilhelmine de eerste steen. Daarop staan drie woorden, Totdat Hij komt, met daaronder haar naam. Ze geloofden dat Jezus heel snel terug zou komen.

Op 1 juni 1912 ging de kerk open, en er pasten 550 mensen in. Er kwam ook een school voor zendelingen. Zendelingen zijn mensen die naar andere landen gaan om over Jezus te vertellen. Een paar van hen gingen helemaal naar China.

In 1914 begon de Eerste Wereldoorlog, maar Gerrit was tegen oorlog. Hij ging op bezoek bij gevangen soldaten, van allebei de kanten.

Het ging mis

Gerrit wilde eigenlijk geen nieuwe kerk beginnen. Hij hoopte dat alle kerken de kracht van de Heilige Geest zouden ontdekken. Maar de andere kerken wezen het af, en ze vonden de pinkstermensen maar vreemd. Zo kwamen er toch aparte pinkstergemeenten.

In 1930 ging het helemaal mis. Gerrit deed iets heel verkeerds: hij was zijn vrouw ontrouw. Daarom mocht hij geen voorganger meer zijn. Veel mensen hadden daar veel verdriet van. Ook de kerk aan de Kerkstraat moesten ze verlaten.

Gerrit en Wilhelmine gingen samen in Zandvoort wonen, en in 1932 stierf Gerrit. Wilhelmine leefde nog bijna dertig jaar. Ze stierf in 1961 in Baarn, 83 jaar oud.

Sommige mensen dachten dat de pinksterbeweging nu zou verdwijnen. Maar dat gebeurde niet, want andere mensen gingen verder. In 2007 vierden pinkstergelovigen hun honderdste verjaardag in het Olympisch Stadion in Amsterdam.

Wat vind jij: kan God iets goeds laten groeien, ook als mensen fouten maken?

Het gebouw aan de Kerkstraat staat er nog. En de eerste steen ook. Met drie woorden en de naam van Wilhelmine: Totdat Hij komt.

Echt gebeurd?

Ja. Dat Wilhelmine op 29 oktober 1907 in tongen sprak, dat Gerrit in 1908 naar Sunderland ging en dat het echtpaar de kerk aan de Kerkstraat begon, staat in veel bronnen. Ook dat Gerrit in 1930 moest stoppen, is zeker. Wat er precies in die kamer gebeurde en wat Gerrit in Sunderland voelde, weten we omdat zij het zelf vertelden. Wanneer en waar Gerrit en Wilhelmine trouwden, is niet bekend.

Praat erover

  • Wilhelmine preekte in een tijd dat dit in de meeste kerken niet mocht. Wat vind jij daarvan?
  • Gerrit wilde kerken samenbrengen, maar het werd juist iets apart. Hoe zou dat voor hem geweest zijn?

Uit de Bijbel

Zie, de landbouwer verwacht de kostbare vrucht van het land, en heeft daarbij geduld, totdat het de vroege en late regen zal hebben ontvangen. (Jakobus 5:7)

Ga zelf kijken

Het gebouw aan de Kerkstraat 342-344 in Amsterdam staat er nog. Het is een gemeentelijk monument. De eerste steen met de woorden Totdat HIJ komt en de naam van Wilhelmine is er nog.