Corrie ten Boom

De bel gaat

Het is 28 februari 1944. Midden in Haarlem staat een smal, oud huis. Beneden zit een winkel vol klokken en horloges. Alles tikt.

Dan komen er mannen binnen. Het zijn mensen van de Duitse politie, samen met Nederlandse agenten. Ze zoeken iets. Of beter gezegd: ze zoeken iemand.

Boven in het huis staat in een slaapkamer een linnenkast. Achter die kast zit een muur die niet echt is. En achter die muur zitten zes mensen verstopt. Als de politie hen vindt, worden ze meegenomen.

Wie zijn die zes mensen? En waarom moeten ze zich verstoppen? Daarvoor gaan we eerst terug in de tijd.

Een huis vol klokken

In dat smalle huis aan de Barteljorisstraat woonde de familie Ten Boom. Opa Willem was in 1837 een klokkenwinkel begonnen. Daarna kwam vader Casper. Hij repareerde horloges.

Casper had een jongste dochter: Corrie. Zij werd geboren in 1892. Corrie hield van horloges, net als haar vader. Ze leerde het vak zo goed dat ze er een diploma voor kreeg. Ze was de eerste vrouw in Nederland die dat lukte! Er werkten toen bijna alleen mannen als horlogemaker.

Corrie woonde met haar vader en haar oudere zus Betsie in het huis. Ze waren niet getrouwd. Corrie had het altijd druk. Ze begon clubs voor meisjes, waar ze zongen, toneel speelden en over God hoorden.

Oorlog

In mei 1940 viel het Duitse leger Nederland binnen. Het land werd bezet. Dat betekent dat de Duitsers de baas waren.

Ze maakten nare regels, vooral voor Joodse mensen. Joodse kinderen mochten niet meer naar een gewone school. Later werden Joodse families opgehaald en weggevoerd. De meesten kwamen nooit meer terug.

De familie Ten Boom wilde helpen. Ze geloofden dat God van het Joodse volk houdt. Opa Willem was al in 1844 een gebedsgroep begonnen om voor het Joodse volk te bidden.

Vanaf 1941 zochten Corrie en Betsie onderduikadressen. Een onderduikadres is een huis waar iemand stiekem kan wonen, zodat de Duitsers hem niet vinden. Corrie ging adressen langs om te kijken of ze veilig waren. Ze regelde ook bonnen, want zonder bonnen kon je geen eten kopen.

In 1943 kwamen er ook mensen in hun eigen huis wonen. Soms waren het er vijf of zes tegelijk.

De Engelenbak

Er moest een geheime plek komen. Een plek waar iedereen snel kon schuilen als er gevaar was.

In Corries slaapkamer, helemaal boven, werd een extra muur gebouwd. Daarachter ontstond een smalle ruimte. Hij was ongeveer 2,5 meter lang en maar 70 centimeter breed. Dat is ongeveer zo breed als een deur. Je kwam erin door een luikje onder in de linnenkast. Ze noemden het de Engelenbak.

In de etalage van de winkel hing een reclamebord van horloges, in de vorm van een driehoek. Hing het bord er, dan was het veilig. Was het weg, dan wist iedereen: niet naar binnen gaan!

Probeer het je eens voor te stellen. Je woont in een huis met een geheime kamer. Elke keer als de bel gaat, schrik je. Hoe zou jij je voelen?

Verraden

Op 28 februari 1944 ging het mis. Iemand had de familie verraden.

De politie kwam binnen. Ze namen Corrie, Betsie en hun vader Casper mee. Ook andere familieleden en vrienden die die dag in het huis waren, werden opgepakt. Het waren er ongeveer dertig.

Maar de zes mensen achter de muur vonden ze niet.

De politie bleef het huis bewaken. De zes zaten in hun kleine ruimte en konden geen kant op. Zo bleven ze ruim twee dagen zitten: 47 uur lang. Toen kwamen er twee agenten die in het geheim bij het verzet hoorden. Ze haalden de zes eruit en brachten ze weg. Vier van hen hebben de oorlog overleefd.

Vlooien

Voor de familie Ten Boom liep het slecht af. Vader Casper was 84 jaar. Hij stierf na ongeveer tien dagen in de gevangenis.

Corrie en Betsie bleven samen. Ze gingen van de ene gevangenis naar de andere. In september 1944 kwamen ze aan in Ravensbrück, een groot kamp in Duitsland. Er was weinig eten. En in hun slaapzaal zaten overal vlooien.

Later vertelde Corrie wat daar gebeurde. Ze hadden stiekem een klein Bijbeltje bij zich. Betsie las eruit voor: dank God in alles. Ook voor de vlooien? vroeg Corrie. Ja, zei Betsie, ook voor de vlooien.

Corrie vond dat moeilijk. Maar later merkten ze iets. De bewakers kwamen bijna nooit in hun zaal. Corrie dacht dat het door de vlooien kwam. Zo konden de vrouwen ’s avonds rustig uit de Bijbel lezen en samen bidden.

Op 16 december 1944 stierf Betsie in het kamp. Ze was 59 jaar.

Vrij

Een paar dagen na Kerst kreeg Corrie te horen dat ze weg mocht. Jaren later hoorde ze dat het door een fout in de papieren was gekomen. Zo vertelde ze het zelf.

Terug in Nederland deed Corrie iets bijzonders. Ze opende een huis in Bloemendaal voor mensen die kapot waren van de oorlog. Daarna reisde ze meer dan dertig jaar de wereld rond. In meer dan zestig landen vertelde ze over Betsie, over het kamp en over Gods liefde.

Ze vertelde ook over vergeven. In 1947 kwam na een toespraak in Duitsland een man naar haar toe. Hij was bewaker geweest in Ravensbrück. Hij vroeg haar om vergeving. Corrie vertelde later dat ze dat eerst niet kon. Ze bad in stilte om hulp. Toen gaf ze hem een hand.

Corrie ten Boom stierf in 1983, op haar 91e verjaardag.

Nog steeds daar

Het smalle huis in Haarlem staat er nog. Het is nu een museum. Als je naar boven klimt, kom je in Corries slaapkamer. Daar staat de linnenkast nog, en je kunt de schuilplaats zien.