Anne van der Bijl

Een auto vol Bijbels

Het is 1957. Een blauwe Volkswagen Kever rijdt naar de grens van Joegoslavië. Dat was toen een land in het oosten van Europa, met een communistische regering. Die wilde niet dat mensen in God geloofden.

In de auto zit een man uit Noord-Holland, en tussen zijn bagage liggen Bijbels verstopt. Aan de grens werden zulke boeken vaak afgepakt.

Bij de grens bidt de man een kort gebed. Hij vraagt God of de grenswachten niet willen zien wat God niet wil dat ze zien. Later werd één zin uit dat gebed beroemd: Maak nu, bid ik, ziende ogen blind.

Weet je wat zo grappig is? Toen Jezus op aarde was, maakte Hij blinden weer ziend. Deze man vroeg Hem nu het omgekeerde!

En hij kwam erdoor. Wie was die man? In de hele wereld noemden ze hem later Brother Andrew, broeder Andrew. Maar in zijn dorp heette hij gewoon Anne van der Bijl, de zoon van de smid.

De zoon van de smid

Anne werd geboren op 11 mei 1928 in Sint Pancras, een dorp vlak bij Alkmaar. Hij was de vierde van zes kinderen, en zijn vader was smid. Een smid maakt dingen van ijzer, met vuur en een hamer. Zijn vader kon slecht horen en zijn moeder had een zwak hart. Het gezin was arm.

Anne had een oudere broer, Bas. Bas kon niet praten, maar op het orgel in de huiskamer speelde hij zonder één fout. Mensen bleven op straat staan om te luisteren, vertelde Anne later.

Anne zelf was geen brave jongen. Hij haalde streken uit bij de buren, en hij droomde ervan om spion te worden. Dat vertelde hij zelf in zijn boek.

Een kogel en een Bijbel

In 1940 begon de oorlog in Nederland, toen Anne twaalf was. In de hongerwinter van 1944 was er bijna geen eten. Zijn gezin at toen tulpenbollen.

Na de oorlog ging Anne in het leger. Hij werd naar Nederlands-Indië gestuurd, zoals Indonesië toen heette. Nederland vocht daar tegen mensen die hun land vrij wilden maken. Er gebeurden daar vreselijke dingen. Annes groep soldaten doodde de mensen van een dorp. Anne heeft dat later zelf eerlijk verteld. Jaren later ging hij terug naar Indonesië. Daar zei hij sorry voor wat het Nederlandse leger had gedaan.

In 1949 raakte Anne gewond. Een kogel verbrijzelde zijn enkel. Hij moest terug naar Nederland.

In het ziekenhuis lag hij lang in bed. Zijn moeder had hem een Bijbel meegegeven die hij nooit had gelezen. Nu begon hij te lezen.

Begin 1950 lag hij thuis in bed. Het was een stormachtige nacht in januari en natte sneeuw sloeg tegen het huis. Toen bad hij een kort gebed. Het was ongeveer zo: Heer, als U mij de weg wijst, zal ik U volgen.

Meer niet, geen groot plan. Alleen een jongeman met een kapotte enkel die God wilde volgen. Zo vertelde hij het later zelf.

Anne ging werken in een chocoladefabriek in Alkmaar. Daar zag hij Corry weer, een meisje dat hij al eens had ontmoet. Later zouden ze trouwen.

Anne wilde leren hoe hij over God kon vertellen. Daarom ging hij in 1953 naar een school in Glasgow, in Schotland, waar hij ook Engels leerde.

Geld had hij niet. Hij maakte een afspraak met God, vertelde hij later. Als hij ook maar één dag te laat was met het schoolgeld, ging hij terug naar de fabriek. Maar het geld kwam elke keer op tijd, vaak uit een hoek die hij niet verwachtte.

Op school hing een wereldkaart. Anne zag hoeveel landen communistisch waren. Daar kwam nooit iemand de christenen bezoeken. Dat viel hem op.

Warschau

In 1955 ging Anne naar Warschau, in Polen. Daar was een groot feest voor communistische jongeren uit de hele wereld. Anne had een koffer bij zich vol christelijke boekjes.

Hij deed niet mee met het gewone programma, maar zocht kerken op. Een man met een christelijke boekwinkel vertelde hem iets ergs. In de Sovjet-Unie waren bijna geen Bijbels meer te krijgen.

Op zijn laatste ochtend las Anne een stuk uit de Bijbel. Het was een vers uit Openbaring, en het voelde voor hem als een opdracht. Hij moest de christenen helpen die achter het IJzeren Gordijn woonden. Het IJzeren Gordijn was een soort grens dwars door Europa. Aan de ene kant lagen de communistische landen, en wie daar woonde, kon niet zomaar weg.

Kort daarna begon Anne een klein werk in Nederland. Later kreeg het de naam Open Doors. Dat is Engels voor open deuren.

Zeven handen

Toen kwam die reis met de blauwe Kever. De auto had hij gekregen van mensen die zijn familie al lang hielpen. Later werd die blauwe Kever het bekendste teken van Open Doors.

In Joegoslavië preekte Anne in zeven weken meer dan tachtig keer. In een kerk in de stad Belgrado vroeg hij iets. Wie heeft er een eigen Bijbel? Zeven mensen staken hun hand op. Zeven, in een hele kerk!

Vanaf dat moment wilde hij Bijbels brengen. Zoveel als hij kon.

Hoe zou jij je voelen als je geen eigen Bijbel mocht hebben?

In 1958 trouwden Anne en Corry. Ze kregen vijf kinderen en woonden in Sint Pancras. Anne was vaak weg, soms lang. Na een reis zat de blauwe Kever helemaal onder de modder.

Een boek en een strand

In 1967 kwam er een boek uit over zijn reizen: God’s Smuggler. Dat betekent Gods smokkelaar. Het werd wereldberoemd: er zijn meer dan tien miljoen boeken van verkocht! Maar nu wist iedereen wie hij was. Daardoor werd het reizen moeilijker. Andere mensen van Open Doors gingen verder.

In juni 1981 gebeurde er iets groots. Anne had het mee bedacht. Een boot trok een groot drijvend platform naar een strand in China. Daarop lagen een miljoen Bijbels, in dozen die konden drijven. Op het strand stonden heel veel Chinese christenen te wachten. Ze liepen het water in. Hand voor hand gingen de dozen naar het strand. Na ruim twee uur was alles gelost.

Op het eind van zijn leven woonde Anne in Harderwijk, waar hij stierf op 27 september 2022. Hij was 94 jaar. Open Doors werkt nu in meer dan zestig landen. En het begon met een koffer vol boekjes en een blauwe auto.