Mythe of waarheid?
Over mannen en vaders gaan veel uitspraken rond, ook in kerken. Sommige kloppen, andere niet, en een paar half. Lees de uitspraak, bedenk eerst zelf wat je denkt, en open hem dan. Bij elke kaart staat de bron.
-
Abba betekent papa.
Niet waar
Dat hoor je vaak, maar taalkundigen laten zien dat abba de gewone, volwassen aanspreekvorm voor een vader was, ook van volwassen zonen. Jezus gebruikte het in Getsemane, op het moment van de diepste overgave: niet wat Ik wil, maar wat U wilt.
Bron: James Barr, Journal of Theological Studies (1988); Marcus 14:36
-
Een echte man heeft geen vrienden nodig.
Niet waar
De Bijbel zegt het tegendeel: ijzer scherpt ijzer, en twee zijn beter dan één, want als de een valt, helpt de ander hem op. In een Amerikaanse peiling uit 2021 zei 15 procent van de mannen geen enkele goede vriend te hebben, tegen 3 procent in 1990. Andere peilingen komen lager uit, maar de richting is duidelijk.
Bron: Spreuken 27:17, Prediker 4:9-10; Survey Center on American Life (2021)
-
Vaders zijn biologisch niet gemaakt om voor een baby te zorgen.
Niet waar
Betrokken vaders hebben evenveel oxytocine als moeders, het hormoon dat met binding te maken heeft. En vaders die de hoofdzorg hebben, gebruiken hetzelfde hersengebied als moeders. Bij vaders groeit het zorgbrein door het te doen.
Bron: Gordon e.a., Biological Psychiatry (2010); Abraham e.a., PNAS (2014)
-
Als de vader niet naar de kerk gaat, blijft maar 2 procent van de kinderen gelovig.
Deels waar
Dit komt uit Zwitserse cijfers van 1994. Het klopt dat bij een vader die niet naar de kerk gaat maar 1,5 tot 4,6 procent van de kinderen later regelmatig gaat. Maar het telt alleen regelmatige kerkgang, het gaat om één land, en ouders gaven het achteraf op. Wat wel stevig staat: de vader telt zwaar. Ander onderzoek laat zien dat vooral een warme band met de vader helpt om geloof door te geven.
Bron: Raad van Europa, Population Studies 31 (2000), gegevens 1994/95; Bengtson, Families and Faith (2013)
-
63 procent van de jongeren die zelfdoding plegen komt uit een gezin zonder vader.
Niet waar
Dit getal gaat in kerken veel rond, maar het is niet terug te vinden in een officiële bron. Gebruik het daarom niet. Wat wel vaststaat: in Nederland plegen mannen ruim twee keer zo vaak zelfdoding als vrouwen.
Bron: CBS, zelfdoding 2025 (voorlopige cijfers)
-
Zonder vader gaat het met een kind altijd mis.
Niet waar
Onderzoek dat oorzaak en gevolg zorgvuldig uit elkaar haalt, laat zien dat het wegvallen van een vader echte gevolgen heeft, vooral voor gedrag, het halen van een diploma en psychische gezondheid later. Maar de gevolgen zijn kleiner dan vaak gezegd wordt, en niet onvermijdelijk. God noemt zichzelf een Vader voor wezen.
Bron: McLanahan, Tach en Schneider, Annual Review of Sociology (2013); Psalm 68:6
-
Mannen gaan net als vrouwen door een overgang.
Niet waar
Bij mannen daalt testosteron geleidelijk, gemiddeld met ongeveer 1,6 procent per jaar vanaf de veertig. Een echte hormonale stoornis op latere leeftijd komt maar bij ongeveer 2 procent van de mannen van 40 tot 79 jaar voor. Een plotselinge overgang zoals bij vrouwen is er niet.
Bron: Massachusetts Male Aging Study (2002); European Male Ageing Study, Wu e.a. (2010)
-
Een man hoort niet te huilen.
Niet waar
Jezus huilde bij het graf van zijn vriend. David huilde hardop om zijn zoon Absalom. Jozef huilde zo hard toen hij zich aan zijn broers bekendmaakte, dat de Egyptenaren het hoorden. Tranen zijn in de Bijbel geen zwakte.
Bron: Johannes 11:35, 2 Samuël 18:33, Genesis 45:2
-
De Bijbel zegt dat een man over zijn vrouw moet heersen.
Niet waar
Genesis 3:16 beschrijft wat er na de zonde misgaat, het is geen opdracht. De opdracht aan mannen staat in Efeziërs 5: heb je vrouw lief zoals Christus de gemeente liefheeft, en geef jezelf voor haar.
Bron: Genesis 3:16, Efeziërs 5:25
-
Als vader daalt je testosteron, dus word je minder man.
Niet waar
Het klopt dat testosteron daalt bij mannen die vader worden, het sterkst bij vaders die veel zorgen. Maar dat maakt je geen mindere man. In de Bijbel is mannelijkheid kracht onder God: wees sterk, wees een man, en houd je aan wat de Heer van je vraagt.
Bron: Gettler e.a., PNAS (2011); 1 Koningen 2:2-3
-
Kerkvader Chrysostomus noemde de vader de bisschop van zijn huis.
Deels waar
Bijna goed. Het beeld van de vader als bisschop van zijn huis komt van Augustinus. Chrysostomus noemde het gezin een kleine kerk. Allebei bedoelden ze hetzelfde: geloof begint thuis.
Bron: Augustinus, preek 94; Johannes Chrysostomus, preek 20 over Efeziërs
-
Je bent alleen vader als je eigen kinderen hebt.
Niet waar
Paulus had geen kinderen, maar noemde Timoteüs zijn zoon en schreef dat er veel leraren zijn, maar weinig vaders. Job noemde zichzelf een vader voor de armen, en Jozef werd een vader voor de farao. In de Bijbel is vader zijn ook een rol die je voor anderen kunt vervullen.
Bron: 1 Korintiërs 4:15, Job 29:16, Genesis 45:8
Tip: lees de uitspraken voor in je mannengroep en laat iedereen eerst zeggen of hij denkt dat het klopt.